Strandgezicht

(dit schilderij is een kopie van Strandgezicht (1887) van Jan Hendrik Weissenbruch, op dit moment te zien in het Kunstmuseum, Den Haag)

kunstenaar onbekend, vermoedelijk Johannes van Es

na 1887

olieverf op doek

80 x 60 x 2 cm

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Fragiel doek langs de omslagranden

Kleine gaatjes in het doek

Lacunes in grond- en verflagen

Verkleurde retouches

Grote zones met overschildering

Vergeelde, ongelijkmatige vernislaag

Doel het aanpakken van structurele problemen om verdere schade aan doek en verflaag te voorkomen, en het versterken van de visuele samenhang door storende elementen te verminderen en de kleurkracht te herstellen

1. Verwijderen van de vernislaag

De vernislaag wordt verwijderd om de leesbaarheid van de compositie te verbeteren en de kleurhelderheid te vergroten. Dit gebeurt niet alleen om esthetische redenen: tijdige verwijdering voorkomt dat de vernis onoplosbaar wordt en in de toekomst moeilijker te verwijderen is.

2. Verwijderen van retouches en overschilderingen

De verkleurde retouches worden verwijderd. Ook de overschilderingen in de wolken en langs de horizon worden weggehaald, om de volgende redenen:

• Ze bedekken verouderingscraquele en vullingen uit een eerdere behandeling en zijn dus geen toevoegingen van de kunstenaar

• Ze overschilderen een groot deel van de originele verflaag, die zich in relatief goede staat bevindt

• Ze zijn zelf gedegradeerd

• Ze verstoren het beeld

• Ze kunnen veilig worden verwijderd

Het verwijderen van deze storende overschilderingen herstelt de integriteit van het werk als een bedoelde studie naar Weissenbruch.

3. Tussenvernis

Een tussenvernis wordt aangebracht om de originele verflaag te isoleren van de retouches. Deze laag verdiept bovendien de kleurverzadiging, wat essentieel is om een goede kleuraansluiting tussen retouches en origineel te bereiken.

4. Vullen

Om een egaal oppervlak te creëren voor de retouches, worden de lacunes gevuld. Omdat op veel plaatsen het kale doek zichtbaar is, ligt het gebruik van een thermoplastisch vulmateriaal voor de hand. Dit materiaal biedt controle tijdens het aanbrengen en blijft goed reversibel.

5. Retouches

De vullingen worden geretoucheerd om de eenheid in kleur en compositie te herstellen.

6. Consolidatie van het doek

Om verdere loslating en schade aan het doek in de hoeken van de omslagranden te voorkomen, worden de loshangende delen van het doek geconsolideerd.

7. Eindvernis

Een eindvernis beschermt de verflaag tegen UV‑licht en schommelingen in relatieve luchtvochtigheid. Daarnaast versterkt deze laag de kleurverzadiging en zorgt hij voor een gelijkmatig glansniveau.

8. Achterkantbescherming

Om het kwetsbare doek te beschermen tegen fysieke belasting, vuil en vocht, wordt een achterplaat aangebracht aan de keerzijde van het schilderij.

Alle bevindingen van het technische onderzoek en de resultaten van de behandeling worden zorgvuldig en volledig gedocumenteerd.